Wyburzą budynek przy ul. Internatowej. Powstanie zbiornik wodny, ale nie do kąpieli

Po niszczycielskim żywiole z września 2024 roku Wałbrzych przechodzi do zdecydowanego działania. W dzielnicy Podgórze niszczejący budynek dawnego internatu górniczego ustąpi miejsca nowoczesnemu, suchemu zbiornikowi retencyjnemu, a infrastruktura ulicy Internatowej zostanie gruntownie przebudowana. Miasto zamierza wykorzystać gruz z wyburzanego obiektu do budowy wałów nowego zbiornika. Jakie jeszcze inwestycje zabezpieczą Wałbrzych przed kolejnymi ulewami? O szczegółach strategicznych zmian opowiadają władze miasta.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/VxMyqFmK7G4"}

Trudne lekcje po powodzi i wyzwania w dzielnicy Podgórze

Prawidłowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe to dla górskiego ukształtowania Wałbrzycha jeden z najważniejszych priorytetów. Powódź z września 2024 roku pokazała, że choć miasto obroniło się znacznie lepiej niż podczas katastrofalnych wezbrań w 1997 czy 2010 roku, ulewne deszcze wciąż potrafią ujawnić słabe punkty lokalnej infrastruktury. Jednym z najbardziej poszkodowanych miejsc była ulica Internatowa w dzielnicy Podgórze.

Głównym problemem tej części miasta jest gwałtowny spływ wód z Wołowca  oraz z okolic tunelu kolejowego. Przy intensywnych opadach nawalnych objętość wody przekracza możliwości tradycyjnej kanalizacji deszczowej na ulicy Niepodległości. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że przepływająca przez Podgórze rzeka Pełcznica jest na tym odcinku w pełni zakryta i skanalizowana, co stwarza sztywne ograniczenia dla jej przepustowości. Ulica Internatowa wychodzi naprzeciw Publicznej Szkoły Podstawowej nr 5 i jak pokazały zdarzenia z 2024 roku, spływ ogromnych ilości wody zagrażał również temu budynkowi.

Suchy zbiornik w miejscu dawnego internatu

Odpowiedzią na te wyzwania ma być budowa suchego zbiornika retencyjnego na szczycie ulicy Internatowej. Powstanie on w miejscu niszczejącego budynku dawnego internatu górniczego. Obiekt wzniesiono tuż po II wojnie światowej dla młodych adeptów górnictwa. Od kilkunastu lat stoi jednak pusty – z powodu ogromnych kosztów ewentualnej adaptacji zrezygnowano nawet z pomysłu przekazania go na potrzeby Wojsk Obrony Terytorialnej.

Zamiast kosztownego wywożenia gruzu, władze Wałbrzycha podjęły decyzję o jego ponownym wykorzystaniu do celów inżynieryjnych przy budowie wałów.

– Zdefiniowaliśmy, że z okolic Wołowca spływają obecnie takie ilości wody, których żadna kanalizacja w ulicy Niepodległości nie przyjmie. W wyniku analiz z inżynierami hydrologii powstał pomysł radykalnie zmieniający sytuację: budowa na Podgórzu suchego zbiornika. Zdecydowaliśmy się nie wywozić gruzu z wyburzanego budynku, lecz usypać z niego wały – oczywiście w sposób inżynieryjnie i hydrologicznie właściwy. Powstanie tam obiekt gotowy na przyjęcie ogromnych mas wody – wyjaśnia Roman Szełemej, Prezydent Wałbrzycha.

Przebudowa ulicy Internatowej i walka o fundusze

Inwestycja na Podgórzu zakłada również gruntowną przebudowę ulicy Internatowej oraz kompleksową modernizację kanalizacji deszczowej. Ostatni odcinek drogi zostanie delikatnie podniesiony, aby umożliwić bezpośredni wjazd na wały przyszłego zbiornika. Jak podkreślają władze miasta, nowa konstrukcja będzie pełnić funkcję zbiornika suchego:

– To będzie zbiornik suchy – jedynie w istniejących piwnicach dawnego budynku może zbierać się niewielka ilość wody. Niegdyś na torowiskach u góry znajdowały się instalacje odprowadzające wodę w innym kierunku. Od dziesięcioleci były jednak nieczynne i woda w naturalny sposób utorowała sobie spływ w stronę naszego terenu – tłumaczy Kacper Nogajczyk, Wiceprezydent Wałbrzycha.

Droga do pozyskania środków zewnętrznych na ten cel wymagała sporej determinacji. Pierwszy wniosek złożony przez miasto został odrzucony przez Urząd Wojewódzki i Ministerstwo, ponieważ urzędnicy nie dowierzali, jak ogromne masy wody potrafią gromadzić się w tej lokalizacji.

– W dni bezdeszczowe trudno uwierzyć, że mogą tam powstawać aż tak duże napływy. Dopiero gdy pokazaliśmy nagrania wideo, zdjęcia i pomiary zrobione podczas intensywnych opadów, nasz wniosek został uwzględniony i otrzymaliśmy dofinansowanie – dodaje wiceprezydent Nogajczyk. Pełna dokumentacja techniczna ma być gotowa w ciągu dwóch miesięcy, co pozwoli aplikować o fundusze na samą budowę zbiornika.

Szeroki plan ochrony Wałbrzycha – pozostałe inwestycje

Prace na ulicy Internatowej stanowią element szerszego, długofalowego planu ochrony przeciwpowodziowej Wałbrzycha. Miejski zespół zadaniowy regularnie analizuje infrastrukturę hydrologiczną i przygotowuje kolejne projekty zabezpieczające.

Równolegle prowadzone są działania w dzielnicy Poniatów, gdzie spływ wód ze wzgórz przeciąża potok Poniatówka. Miasto odnawia i oczyszcza historyczne, poniemieckie zbiorniki suche zlokalizowane powyżej Poniatowa w kierunku Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, które przez ponad 80 lat pozostawały zaniedbane. W tym celu Wałbrzych wykupuje grunty i prowadzi prace ziemne. Ponadto na ukończeniu jest projektowanie zupełnie nowego zbiornika retencyjnego powyżej ulicy Orkana. Powstanie on na miejskich terenach zielonych, aby przejmować nadmiary wód deszczowych spływających z terenów hal przemysłowych i parkingów na terenie strefy ekonomicznej.