Przeszłość, która zobowiązuje. Europejskie Dni Dziedzictwa 2026 w Starej Kopalni

Od 18 do 25 września 2026 roku w Wałbrzychu odbędzie się cykl wydarzeń organizowanych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa. Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Przyszłość przeszłości. DZIEDZICTWO W ZAGROŻENIU” i będzie okazją do spojrzenia na historię regionu przez pryzmat ludzi, ich pracy, codzienności, tradycji oraz miejsc, które przez lata kształtowały lokalną tożsamość.

Program przygotowany przez Starą Kopalnię łączy prelekcje i warsztaty edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży. Uczestnicy będą mogli poznać historię wałbrzyskiego przemysłu i górnictwa, przyjrzeć się życiu mieszkańców regionu, odkryć tajniki pracy na sortowni, a także zastanowić się, w jaki sposób można
chronić dziedzictwo, które z czasem może zostać zapomniane.

Cykl rozpocznie się 18 września o godz. 17:00 prelekcją „Tygiel jako drugie życie kopalnianej siłowni. Droga od źródła energii do źródła przeszłości lokalnej społeczności”, którą poprowadzi Marek Arcimowicz, dyrektor Rady Programowej i Projektu Muzeum Wałbrzyszan TYGIEL. Spotkanie będzie poświęcone historii przemysłowego dziedzictwa Wałbrzycha oraz próbom nadania mu nowego znaczenia i zachowania pamięci o miejscach związanych z górniczą przeszłością miasta.

W dniach 21 i 22 września zaplanowano zajęcia dla uczniów. Najmłodsi uczestnicy, czyli uczniowie klas 1–6 szkół podstawowych, podczas warsztatów „Przebieracz – kto to taki? Czyli tajniki pracy na sortowni” będą mogli poznać jeden z mniej znanych elementów dawnego świata pracy. Z kolei młodzież z klas 7–8 oraz szkół średnich weźmie udział w zajęciach „Strażnicy dziedzictwa – ratujmy przeszłość dla lepszej przyszłości”, poświęconych znaczeniu ochrony lokalnego dziedzictwa i odpowiedzialności za jego zachowanie.

Ważnym elementem programu będą warsztaty poświęcone historii rodzinnej i poszukiwaniu własnych korzeni. Od 23 do 25 września uczniowie klas 1–6 będą uczestniczyć w zajęciach „Skąd jesteś? Skōnd żeś je? D’où venez-vous? Woher kommst du? Czyli tajemnice naszych przodków”. Wielojęzyczny tytuł podkreśla różnorodność doświadczeń mieszkańców regionu, którego współczesna tożsamość została zbudowana przez kolejne pokolenia przybywające tu z różnych stron Polski i Europy. Warsztaty będą okazją do rozmowy o rodzinnych historiach, pochodzeniu i pamięci przekazywanej z pokolenia na pokolenie.

Również w dniach 23–25 września młodzież będzie mogła wziąć udział w warsztatach „Beret czy chusta? O powojennej modzie na wałbrzyskich ulicach”. Zajęcia będą punktem wyjścia do poznania codzienności mieszkańców Wałbrzycha w okresie powojennym oraz zmian społecznych i kulturowych, które znajdowały odzwierciedlenie również w ubiorze.

Kolejne warsztaty, „Barbórka, czyli jak zachować nienamacalne? O górniczych tradycjach w regionie wałbrzyskim”, odbędą się 24 i 25 września w szkołach. Zajęcia dla uczniów klas 7–8 i szkół średnich będą poświęcone niematerialnemu dziedzictwu górniczemu, tradycjom oraz zwyczajom, które przez dziesięciolecia były ważną częścią życia lokalnej społeczności.

Program zakończy 24 września o godz. 17:00 prelekcja „Sortownia – jak uratować dziedzictwo niedoceniane/niezrozumiane?”, którą poprowadzi Wioletta Wrona-Gaj, kierownik Muzeum Przemysłu i Techniki. Spotkanie będzie okazją do dyskusji o tym, jak patrzeć na obiekty i elementy przemysłowego dziedzictwa, które nie zawsze są dziś właściwie rozumiane, a jednocześnie stanowią ważne świadectwo historii regionu.

Europejskie Dni Dziedzictwa w Starej Kopalni będą nie tylko spotkaniem z historią, ale także próbą odpowiedzi na pytanie, co z przeszłości warto zachować dla przyszłych pokoleń. Lokalne dziedzictwo to bowiem nie tylko daty, zabytki i wydarzenia. To przede wszystkim ludzie, ich praca, język, tradycje, rodzinne wspomnienia oraz miejsca, które przez lata budowały tożsamość Wałbrzycha i jego mieszkańców.

Wydarzenia odbędą się w dniach 18–25 września 2026 roku. Zajęcia przeznaczone dla szkół wymagają wcześniejszego zgłoszenia i rezerwacji zgodnie z zasadami organizatora. Zapisy prowadzone są pod adresem [email protected].