Odrestaurowali rzeźby w muzealnym ogrodzie

W ogrodzie Muzeum Porcelany w Wałbrzychu oficjalnie zaprezentowano odrestaurowane rzeźby ceramiczne autorstwa Domiceli Bożekowskiej. Zespół składający się z trzech Bawołów, dwóch Wilków, Pantery oraz Niedźwiedzia zyskał dawny blask dzięki staraniom muzealników oraz ekspertów z Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu. Prace te stanowią część unikatowego w skali kraju przedsięwzięcia – Wałbrzyskiej Galerii Rzeźby Plenerowej, zainicjowanej w latach 70. i 80. XX wieku przez Marię Bor-Myśliborską.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/0q5rZRRiS_o"}

Szansa na uratowanie zapomnianych dzieł

Zatarty przez upływ czasu i czynniki atmosferyczne urok rzeźb Bożekowskiej mógł bezpowrotnie przeminąć. Kluczowe dla ich ratunku okazało się pozyskanie funduszy zewnętrznych.

- Jest to projekt dofinansowany ze środków programu własnego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, a konkretnie zadanie o nazwie »Rzeźba w przestrzeni publicznej 2026«, pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Gdyby nie to dofinansowanie, myślę, że rzeźby nadal byłyby w naszym ogrodzie w opłakanym stanie - podkreśla Piotr Micek, dyrektor Muzeum Porcelany w Wałbrzychu

Dyrektor zaznacza, że powodzenie przedsięwzięcia to efekt owocnej współpracy zespołu, w którego skład weszli Aleks Budziak (odpowiedzialny za przygotowanie zwycięskiego wniosku) oraz dr Łukasz Karkoszka i dr Piotr Romiński z wrocławskiej ASP, którzy własnoręcznie pracowali przy rzeźbach. Odnowienie obiektów w ogrodzie muzeum to pierwszy poważny krok w stronę systemowej opieki nad całą Wałbrzyską Galerią Rzeźby Plenerowej, obejmującą ponad 50 dzieł rozsianych po mieście – w tym słynne Daniele na Piaskowej Górze czy liczny zespół rzeźb w Parku Rusinowa. Takie są plany, ale trzeba jeszcze pozyskać na nie fundusze.

Od pasji ceramika do priorytetowej misji

Inicjatywa odnowienia obiektów zrodziła się z osobistej fascynacji i uważnej obserwacji tkanki miejskiej. Dr Łukasz Karkoszka wspomina moment, w którym po raz pierwszy zwrócił uwagę na muzealne eksponaty:

- Jako ceramik od razu zainteresowałem się tymi obiektami. Na początku nawet nie spodziewałem się, że to może być ceramika. W momencie, gdy pierwszy raz mogłem ich dotknąć i zobaczyć, z czym mam do czynienia, zachwyciłem się, że tak wspaniałe rzeźby ceramiczne funkcjonują właśnie tutaj. Od samego początku zależało mi na tym, żeby poczynić kroki w celu ich odratowania - mówi dr Łukasz Karkoszka.

Zaangażowanie artystów oraz dyrekcji muzeum pozwoliło przekuć tę wizję w konkretny projekt konserwatorski.

Kunsztowna konserwacja i powrót do świetności

Proces odnowy wymagających obiektów ceramicznych był złożony i czasochłonny. Prace fizyczne w ogrodzie trwały od końca maja do września. O kulisach działań technicznych opowiada dr Piotr Romiński:

- Zajęło nam to bardzo dużo czasu – przede wszystkim oczyszczanie i scalanie tych wszystkich rzeźb, które w trakcie były też demontowane, rozklejane, czyszczone wewnątrz i z zewnątrz. Potem przyszedł czas na dokonanie uzupełnień na bazie różnych materiałów sztucznych i mineralnych. Najważniejsze w tym wszystkim jest to, że rzeźby zostały uratowane i posłużą widowni na długi czas - mówi dr Piotr Romiński.

Dr Romiński wyraził również nadzieję na kontynuację współpracy i realizację kolejnych projektów ratujących zabytki Wałbrzycha.

Sztuka dostępna dla każdego

Nowo zaprezentowana ekspozycja w ogrodzie Muzeum Porcelany została w pełni dostosowana do potrzeb osób niewidomych i niedowidzących. Przy obiektach umieszczono tablice z kodami QR, odsyłającymi do audiodeskrypcji. Co więcej, dr Łukasz Karkoszka wykonał specjalne miniaturki rzeźb, które każdy może dotknąć.

- Osoby pozbawione zmysłu wzroku będą mogły odsłuchać audiodeskrypcję i równocześnie dotykać małej formy rzeźbiarskiej – podsumowuje dyrektor Piotr Micek. – Mam nadzieję, że naszych odbiorców odwiedziemy od tego, żeby nie dotykać dużej formy rzeźbiarskiej, mając do tego celu specjalnie stworzone małe formy.

Odrestaurowane dzieła Domiceli Bożekowskiej można już podziwiać w ogrodzie Muzeum Porcelany. Udany projekt stanowi obiecujący zwiastun dalszych prac nad zachowaniem wałbrzyskiego dziedzictwa rzeźbiarskiego.