Fryderyki naszej powszedniej. Otwarto wystawę o najsłynniejszym fasonie wałbrzyskiej porcelany

W Galerii Centrum Ceramiki Unikatowej otwarto wystawę „Fryderyki naszej powszedniej”. Ekspozycja, której kuratorką jest Monika Patuszyńska (pełniąca tu również rolę artystki), czynna będzie do 4 kwietnia 2027 roku. Mówi o przedmiocie, który od dekad towarzyszy polskim domom – o fasonie Fryderyka.

Jak podkreśla dyrektor Muzeum Porcelany Piotr Micek, tytuł wystawy od razu wskazuje na bohaterkę: „to chyba najsłynniejszy fason produkowany w Wałbrzychu”. Fryderyka powstała w 1934 roku w fabryce Carla Kristera (późniejszego Krzysztofa) w niemieckim wówczas Waldenburgu. Po wojnie, gdy miasto stało się Wałbrzychem, a fabryka Krister – Krzysztofem, wzór kontynuowano. Produkowano go także w porcelanie Wałbrzych i w Książu.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/4jy8oQmDevM"}

Dziś Fryderyka (i jej uproszczona wersja Alaska) nadal wychodzi z fabryki Ćmielów – jednego z partnerów wystawy. Wystawa nie jest jednak wyłącznie historią przedmiotu. To opowieść o ludziach i mieście, których życie przez dziesięciolecia było związane z fabrykami. Integralną częścią ekspozycji są 16 rozmów z „bohaterami wystawy” – byłymi pracownikami, projektantami, modelarzami, technologami i dyrektorami wałbrzyskich zakładów. Z różnych perspektyw opowiadają o pracy przy produkcji, o zmianach technologii, rynków i politycznych systemów, przez które musiała przejść Fryderyka, by przetrwać.

Obok historycznych form i dokumentów pojawiają się współczesne reinterpretacje. Artyści-ceramicy, jak mówi kuratorka, „zainfekowani Fryderyką”, pokazują, że dziedzictwo nie jest tylko tym, co zachowujemy w niezmienionej postaci, lecz także tym, co potrafimy na nowo wykorzystać. Wśród nich m.in. Małgorzata ET BER Warlikowska, Monika Patuszyńska, Marek Cecuła, Karina Marusińska czy Arkadiusz Szwed.

Wystawa powstała we współpracy ze Środkiem Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Partnerami są także Fabryka Porcelany Ćmielów (z której wypożyczono m.in. współczesne fasony) oraz branżowe czasopismo „Szkło i Ceramika”.Monika Patuszyńska w tekście kuratorskim pyta: co właściwie przetrwało? Forma, technologia, przyzwyczajenie, wspomnienie? I czy w świecie, który tak szybko się zmienia, potrzebujemy jeszcze zachowania ciągłości? Odpowiedzi szuka właśnie w wałbrzyskiej galerii – w historii jednego garnituru, który przeżył swoich twórców, kolejnych właścicieli i własną fabrykę, stając się jednocześnie historią przemysłu porcelanowego i historią miasta.Wystawa „Fryderyki naszej powszedniej” jest dostępna w Galerii Centrum Ceramiki Unikatowej w Starej Kopalni do 4 kwietnia 2027 roku.