To historyczny moment dla polskiej kinematografii i dolnośląskiego Sokołowska. Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego, opiekuńczo rozwijane przez Fundację Sztuki Współczesnej In Situ, zostało oficjalnie włączone do prestiżowego zestawienia „Treasures of European Film Culture”. Tym samym archiwum stanęło w jednym szeregu z tak ikonicznymi miejscami jak Schody Potiomkinowskie w Odessie czy Centrum Bergmana na wyspie Fårö.

Czym są Skarby Europejskiej Kultury Filmowej?

Lista „Treasures of European Film Culture” to inicjatywa Europejskiej Akademii Filmowej (EFA), mająca na celu wyróżnienie i ochronę miejsc o szczególnym znaczeniu historycznym dla kina Starego Kontynentu. To swoista mapa pamięci, która obejmuje lokalizacje nierozerwalnie związane z wielkimi twórcami, przełomowymi dziełami lub instytucjami, które ukształtowały europejską tożsamość filmową.

Wyróżnienie to przyznawane jest miejscom, które nie tylko przechowują artefakty przeszłości, ale stanowią żywe źródło inspiracji dla kolejnych pokoleń filmowców i widzów. Obecność na tej liście to sygnał dla całego świata, że dana lokalizacja posiada uniwersalną wartość kulturową wykraczającą poza granice kraju.

Sokołowsko: Gdzie kultura „pozostaje w ruchu”

Dla Fundacji In Situ, która od lat konsekwentnie buduje w Sokołowsku przestrzeń dla dialogu sztuki z historią, wpis na listę EFA to potwierdzenie słuszności obranej drogi. Fundacja od początku podkreślała, że ich celem nie jest tworzenie „muzeum-mauzoleum”, lecz żywej instytucji, w której dziedzictwo Kieślowskiego jest nieustannie reinterpretowane.

– Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego jest jednym z najważniejszych elementów naszej wizji. Nie postrzegamy go wyłącznie jako zbioru materiałów dokumentujących dorobek wybitnego reżysera, lecz jako żywą przestrzeń dialogu – między przeszłością a teraźniejszością, między twórcą a odbiorcą – czytamy w oświadczeniu Fundacji In Situ.

Wybór Sokołowska nie jest przypadkowy. To właśnie tutaj młody Kieślowski spędził część swojego dzieciństwa, a specyficzna atmosfera tej miejscowości, jej architektura i krajobraz, znajdują echo w uniwersalnych pytaniach o etykę, los i przypadek, które reżyser stawiał w swoich filmach.

Dziedzictwo w procesie

Archiwum funkcjonuje jako serce festiwalu Hommage à Kieślowski, stając się miejscem spotkań, debat i edukacji. Wpisanie go na listę obok hiszpańskiej Plaza de España czy rzymskiej Fontanny di Trevi pokazuje, że działania podejmowane w ośrodkach oddalonych od wielkich metropolii mogą realnie kształtować europejski krajobraz kulturowy.

Fundacja In Situ traktuje to wyróżnienie jako zobowiązanie do dalszej pracy nad ochroną i udostępnianiem dorobku reżysera. Zgodnie z ich filozofią, dziedzictwo musi pozostawać „w ruchu”, aby zachować swoją wartość.

– Twórczość Kieślowskiego od lat stanowi dla nas punkt odniesienia. Jej uniwersalny charakter - skupiony wokół pytań o etykę, przypadek, los i odpowiedzialność - znajduje w Sokołowsku szczególne echo. To właśnie tutaj, poprzez działania artystyczne, edukacyjne i badawcze, staramy się tworzyć warunki do dalszego „czytania” jego filmów i odkrywania ich znaczeń na nowo – czytamy w mediach społecznościowych Fundacji InSitu.

Wielki jubileusz w 2026 roku

Oficjalne uhonorowanie Archiwum nastąpi w wyjątkowych okolicznościach. Uroczyste odsłonięcie tablicy Skarbu Europejskiej Kultury Filmowej zaplanowano na 2026 rok, podczas jubileuszowej, XV edycji festiwalu Hommage à Kieślowski. Będzie to moment szczególny, celebrujący nie tylko pamięć o jednym z największych mistrzów kina, ale także żywotność jego myśli w sercu Dolnego Śląska.

Włączenie do grona Skarbów EFA to jasny sygnał: Sokołowsko jest dziś jednym z najważniejszych punktów na filmowej mapie Europy.