Dolny Śląsk po raz kolejny potwierdza swoją silną pozycję w walce o środki na ochronę dziedzictwa kulturowego. Do ponad 40 mln zł przyznanych w 2026 roku z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dołączyło właśnie kolejne 4,1 mln zł z rezerwy ministra. Swoją pulę zwiększył także Urząd Marszałkowski. To wsparcie pozwoli na realizację następnych inwestycji w regionie, który skupia aż jedną czwartą wszystkich zabytków w Polsce. 

Więcej funduszy z Ministerstwa

Tegoroczny bilans jest rekordowy – Dolny Śląsk otrzymał blisko 25 proc. całej krajowej puli, wynoszącej niemal 167 mln zł. Dofinansowanie trafiło do 132 projektów, co jest najlepszym wynikiem w kraju.

– Po raz pierwszy w tym roku praktycznie jedna czwarta puli dzielonej na cały kraj trafia na Dolny Śląsk. To zjawisko nie jest popularne w innych regionach, ale jest sprawiedliwe, jeżeli chodzi o liczbę zabytków – podkreśla marszałek województwa Paweł Gancarz. – Zaniedbania mamy wieloletnie i ten proces musi być kontynuowany, a środków powinno być coraz więcej.

Jak zaznacza, dodatkowe pieniądze z rezerwy trafiają do tych wnioskodawców, którzy nie otrzymali wsparcia w pierwszym rozdaniu.

Środki zostaną przeznaczone na kilkanaście projektów w całym regionie. Wsparcie otrzymają m.in. parafie w Ciepłowodach, Brzeźnicy, Starych Bogaczowicach, Olbrachcicach Wielkich i Wigańcicach, a także Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy. Dofinansowanie obejmie również ważne obiekty świeckie i militarne – zespół pałacowy „Prząśnik” w Brenniku, zabytkowe zakłady kolejowe w Lubaniu, zamek w Ratnie Dolnym oraz Twierdzę Kłodzko.

Wsparcie trafi także do projektów o dużym znaczeniu turystycznym i edukacyjnym, realizowanych m.in. przez Fundację Rozwoju Twierdzy Kłodzko oraz Fundację Rezydencja Opatów Henrykowskich. Najwyższe dotacje sięgają 600 tys. zł, a inwestycje mają nie tylko ratować zabytki, ale też zwiększać ich dostępność dla mieszkańców i turystów.

Województwo też sięga głębiej do budżetu

Równolegle rośnie pula środków przeznaczanych na zabytki z budżetu samorządu województwa dolnośląskiego. Sejmik zdecydował o zwiększeniu tegorocznej alokacji – z planowanych 12 mln zł do ponad 13,5 mln zł.

Środki trafią do obiektów wyłonionych w ramach zakończonego już naboru, który odbył się na początku roku.

– Na środki z ministerstwa nie mamy wpływu, natomiast na te z budżetu województwa – tak. W tym roku pula została zwiększona o półtora miliona złotych. Komisja rozpatrzyła kilkaset wniosków i wybrała ponad sto trzydzieści projektów do dofinansowania – wyjaśnia Piotr Kraczkowski, radny sejmiku województwa dolnośląskiego.

Wsparcie trafia przede wszystkim do parafii, ale coraz częściej korzystają z niego również samorządy i wspólnoty mieszkaniowe.

Program pozostaje szeroko dostępny – o środki mogą ubiegać się zarówno instytucje publiczne, jak i prywatni właściciele zabytków, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych. Zarówno środki ministerialne, jak i samorządowe pokazują skalę potrzeb i rosnące zaangażowanie w ochronę dziedzictwa Dolnego Śląska – jednego z najbogatszych w zabytki regionów w Polsce.

W regionie wałbrzyskim dotację z budżetu województwa otrzymają m.in:

• Boguszów Gorce - 70 000 zł - Udostępnienie najwyżej położonego barokowego Ratusza w Polsce oraz jego otoczenia dla ruchu turystycznego,
• Fundacja Pałac Struga - 50 000 zł - Opracowanie dokumentacji projektowej i przeciwpożarowej dla zmienionej funkcji obiektu po odkryciu nawarstwionych malowideł ściennych,
• Parafia Rzymsko-Katolicka p.w. M.B. Królowej Świata w Sokołowsku - 180 000 zł - Remont dachu i sygnaturki kościoła filialnego pw. Wniebowzięcia NMP w Unisławiu Śląskim,
• Zamek Książ - 180 000 zł - Remont fragmentu mur w w części południowo-wschodniej,
• Parafia Rzymsko-Katolicka p.w. Św. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu - 90 000 zł -Konserwacja techniczna i estetyczna ołtarza głównego z 1904 roku - etap ll,
• EFFIN Sp. z o.o - 50 000 zł - Prace konserwatorskie i restauratorskie zabytkowych mebli aptecznych z Apteki Herbowej w Szczawnie-Zdroju,
• Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Ap. Piotra i Pawła w Świebodzicach - 120 000 zł - Prace konserwatorskie stalowych ram okiennych wraz z nowym oszkleniem w kościele parafialnym,
• Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Józefa Oblubieńca N.M.P. w Starych Bogaczowicach - 150 000 zł - Prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne alei na cmentarzu parafialnym,
• Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa - 100 000 zł - Prace przy zabezpieczeniu elewacji budynku Willi Daisy.

Listę wszystkich dofinansowanych obiektów znajdziecie TUTAJ.