Diesel na oleju roślinnym. Koleje Dolnośląskie wyprzedzają resztę kraju

Karpacz. Stacja położona u stóp Karkonoszy, na którą przez całe dekady pociągi po prostu nie dojeżdżały, znów staje się tłem dla spektakularnego widowiska. Na peron wjeżdża pociąg, który z zewnątrz wygląda zwyczajnie, ale w środku kryje technologiczną brawurę: EcoDiesel na olej roślinny od bydgoskiej PESY.

To nie jest zwykła prezentacja nowego nabytku. To manifest samorządu, który postanowił pokazać, że lokalna kolej nie musi być skansenem, a walka z wykluczeniem transportowym może iść w parze z twardym, ekologicznym pragmatyzmem.

Tłumy w górach i inwestycyjny pragmatyzm

Powrót kolei do Karpacza miał być jedynie ciekawostką turystyczną, a stał się frekwencyjnym monstrum. Statystyki obnażyły lata zaniedbań – i jednocześnie dowiodły, że Polacy chętnie przesiądą się z aut do pociągów, jeśli da im się do tego realną szansę.

– Karpacz wyrasta nam w ostatnich latach już nie tylko na turystyczną, górską stolicę Dolnego Śląska, ale też infrastrukturalną – mówił na peronie Paweł Gancarz, Marszałek Województwa Dolnośląskiego. – Linia do Karpacza po ponad roku funkcjonowania to absolutny hit. W pierwszych 11 miesiącach z tego przedsięwzięcia skorzystało 320 tysięcy pasażerów.

Sukces frekwencyjny wymusił jednak kolejne ruchy. Elektryfikacja górskich linii to proces powolny i kosztowny, a pociągi potrzebne są „na już”. I tu pojawia się zgrzyt z unijną biurokracją: Unia Europejska skreśliła napędy spalinowe z listy projektów zorientowanych na dotacje. Dolny Śląsk postanowił więc zagrać va banque, sięgając po środki własne i kredytowe. Cena? Ponad 270 milionów złotych za skorzystanie z prawa opcji i dokupienie dziesięciu kolejnych pojazdów.

– Wiemy, że składy spalinowe nie wchodzą z racji dyrektyw unijnych w możliwości dofinansowania, aczkolwiek jest to tabor, który może być wykorzystywany, a wręcz jest potrzebny na czasy podwyższonego ryzyka w sytuacji, kiedy nie ma prądu, nie ma energii – argumentował marszałek Gancarz.

Smażalnia na torach? Nie, to technologia

Nowy tabor to nie przestarzały, dymiący spalinowiec z ubiegłego wieku. EcoDiesel zasilany jest olejem roślinnym, a redukcja emisji dwutlenku węgla sięga szokujących 90 procent. Dla mieszkańców regionów bez trakcji elektrycznej to pokoleniowy skok w jakości podróżowania.

– Od 10 lat żaden polski przewoźnik nie zamówił ekodiesla, a dzisiaj Koleje Dolnośląskie zamawiają 10 takich pojazdów – wskazywał wicemarszałek Michał Rado. – Będziemy je wykorzystywać na liniach, gdzie jeszcze nie są zelektryfikowane, m.in. na magistrali podsudeckiej, gdzie prawie 145 tysięcy mieszkańców zyska dostęp do niskoemisyjnych i wygodnych pociągów.

Sami producenci z Bydgoszczy nie kryją ekscytacji. Wyprodukowanie jednostki spalinowej, która spełnia rygorystyczne normy w świecie zmierzającym do całkowitej dekarbonizacji, było inżynieryjnym majstersztykiem.

– Ten pojazd jest najnowocześniejszym pojazdem tej klasy na świecie. Nie ma tego typu pojazdów klasy emisji 6, które jeżdżą gdziekolwiek. To jest cud techniki z punktu widzenia producenta – zapalał się Krzysztof Zdzierski, Prezes PESA Bydgoszcz. – Jeżdżą pojazdy dieslowskie w wielu miejscach, ale nie tak ekologiczne i nie tak niskoemisyjne.

Wyprawa po wodorowy Graal

Prezentacja EcoDiesla i przekazanie promesy na kolejne jednostki to jednak tylko krok pośredni. Na horyzoncie widać już całkowicie zeroemisyjną przyszłość. Przedstawiciele regionu oraz przewoźnika wyraźnie dali do zrozumienia, że spalinowe hybrydy na olej roślinny to etap przejściowy przed erą wodoru i akumulatorów.

– Rok temu byliśmy świadkami przyjazdu lokomotywy napędzanej ogniwami wodorowymi firmy PESA – przypomniał Dariusz Stawikowski prezes Zarządu Kolei Dolnośląskich. – Jesteśmy właśnie w trakcie przetargu i mamy nadzieję, że uzyskamy dofinansowanie na nowe pojazdy bateryjne, ale także napędzane ogniwami wodorowymi. Takie pojazdy będą nasze piękne góry odwiedzać.

Szef PESY podchwycił tę wizję, zapowiadając wydarzenie, które ma odbić się echem daleko poza granicami kraju: – Spotkamy się tutaj za bardzo krótki okres czasu i będziemy świętować pierwszy wodorowy pojazd, który pod tą górkę tu podjedzie, wynurzy się z tego tunelu. To będzie światowe wydarzenie!

Obietnice brzmią odważnie, ale Dolny Śląsk nauczył się już dotrzymywać słowa w kwestiach transportowych. Kiedy inni debatują o opłacalności przywracania lokalnych połączeń, we wrocławskim urzędzie marszałkowskim po prostu podpisuje się kolejne umowy. I choć na wodorowy przełom w Karkonoszach trzeba będzie jeszcze chwilę poczekać, jedno jest pewne: od nadchodzącego lata pasażerowie lokalnych linii pojadą w góry taborowo najnowocześniejszą i najbardziej ekologiczną spalinówką świata.