Gdzie pokazać ''prawdziwy'' Wałbrzych?

Gdzie zaprosilibyście turystę, żeby zobaczył „prawdziwy” Wałbrzych? Odpowiedzi okazały się niezwykle zróżnicowane – od klasycznych atrakcji turystycznych po miejsca, które pokazują trudną, postindustrialną twarz miasta. W komentarzach dominują dwa nurty: duma z lokalnych perełek i ironiczne, czasem gorzkie wskazanie na problemy, z którymi Wałbrzych zmaga się od lat.

Część mieszkańców chętnie oprowadziłaby gościa po najbardziej malowniczych punktach. Wśród najczęściej wymienianych miejsc znalazły się wieże widokowe w mieście i okolicach, Park Sobieskiego z Harcówką i wieżą, Rynek, Śródmieście, plac Magistracki czy okolice Pałacu Czettritzów. Wielu wskazywało Zamek Książ i Palmiarnię, Muzeum Porcelany, Starą Kopalnię, Mauzoleum, punkt widokowy nad kamieniołomem, Górę Chełmiec, a także Nowe Miasto czy plac Górnika.

Pojawiały się propozycje dłuższych tras: od centrum przez Park Sobieskiego, Harcówkę, koksownię Viktoria, Gaj, Dworzec Główny, Zamek Nowy Dwór aż po Mauzoleum i Młynarską. Niektórzy podkreślali, że warto pokazać cały Wałbrzych – miasto, które w ich oczach należy do najpiękniejszych na świecie. Wspominano też o zieleni, zabytkowych kościołach (m.in. Aniołów Stróżów, św. Józefa czy Matki Bożej Bolesnej) oraz o  Szczawnie-Zdroju, które łączy się z Wałbrzychem.

Równie silny – a czasem silniejszy – był głos tych, którzy „prawdziwy” Wałbrzych widzą w miejscach trudnych, zaniedbanych lub symbolizujących skutki transformacji. Wielokrotnie pojawiały się biedaszyby – jako przykład tego, do czego doprowadziło zamknięcie kopalń i pozostawienie mieszkańców samym sobie. Wskazywano Palestynę (część Sobięcina), Podgórze, hałdy (w tym po kopalni Thorez z widokiem na centrum), skup złomu, ruiny fabryki porcelany i hotelu Sudety na Starym Zdroju, a także kamienice „od podwórka” przy Rynku. Nie brakowało propozycji bardziej humorystycznych lub ironicznych: do pociągu, żeby stąd uciekać, pod sklepy z tanimi nalewkami, na giełdę przy Topolowej, na Młynarską, na stadion Górnika, na niekryty basen czy nawet na noclegownię dla nietrzeźwych. Pojawiały się też nawiązania do filmów („Komornik”, „Sztuczki”) jako wprowadzenia w klimat niektórych dzielnic.

Część komentujących podkreślała właśnie kontrast – to, co ich zdaniem stanowi o uroku i autentyczności miasta. Bogate wille stoją obok rozpadających się domów, piękne budynki sąsiadują z blokowiskami, zieleń przeplata się z postindustrialnym krajobrazem. Ktoś wspominał, że dopiero spojrzenie „cudzymi oczami” pozwoliło mu zauważyć piękną stronę rodzinnego miasta, którą wcześniej nie dostrzegał. Inni mówili wprost, że właśnie te dysonanse tworzą charakter Wałbrzycha.

Nie zabrakło też propozycji bardziej praktycznych lub nostalgicznych: spaceru po nieczynnej linii kolejowej, wizyty na osiedlu Osiedleńców, w Starym Lasku czy na 65 kilometrze. Kilka osób wspominało miejsca, które już zniknęły lub straciły dawną świetność, podkreślając, że „najpiękniejsze miejsca zostały tylko we wspomnieniach”.

Sonda pokazała, że „prawdziwy” Wałbrzych nie ma jednej twarzy. Dla jednych to zamek, palmiarnia, park i widoki z wieży. Dla innych – biedaszyby, hałdy, Palestyna i ślady po kopalnianej przeszłości. Większość komentujących, niezależnie od tonu, traktuje miasto z emocjami – od czułej dumy po ironiczny dystans. I właśnie ta mieszanka sprawia, że odpowiedź na pytanie o „prawdziwy” Wałbrzych jest tak bogata i niejednoznaczna.