Zamknij

Konferencja 'Społeczna Energia Dziedzictwa' w Zamku Ksiąz

Przemysław Tokarski
Przemysław Tokarski
14:28, 18.11.2026 Aktualizacja: 14:28, 18.11.2026
Skomentuj Konferencja 'Społeczna Energia Dziedzictwa' w Zamku Ksiąz P.Tokarski

18 listopada w Zamku Książ w Wałbrzychu odbyła się konferencja „Społeczna Energia Dziedzictwa”. Wydarzenie zgromadziło społeczników, badaczy, samorządowców oraz twórców internetowych, którzy zastanawiali się, jak skutecznie chronić zabytki i budować wokół nich zaangażowane wspólnoty.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/FPNp1aYswuw"}

Most między samorządem a społecznikami

Głównym celem spotkania było połączenie pasjonatów działających oddolnie z przedstawicielami administracji i samorządów. Jak podkreśliła Katarzyna Sielicka, kierownik Działu Muzealno-Edukacyjnego w Zamku Książ, małe gminy często mierzą się z pilnymi potrzebami mieszkańców, przez co brakuje im czasu, środków i kadr na opiekę nad zabytkami. Tymczasem ogromny potencjał drzemie w lokalnych aktywistach.

– Występuję z bardzo ważnym przesłaniem, że dziedzictwo to nie jest przeszłość. Dziedzictwo to jest przyszłość. Chcę pokazać, w jaki sposób pozwala ono na budowanie lepszego jutra i odporności naszego społeczeństwa na kryzysy, których doświadczamy – zaznaczyła Katarzyna Sielicka w wykładzie otwierającym.

„Inteligencja roju” w służbie starym murom

O sile oddolnej samoorganizacji mówił Dariusz Borkowski, prezes Fundacji Ruinersi na Dolnym Śląsku oraz przedstawiciel Ogólnopolskiego Klastra Społecznej Ochrony Dziedzictwa „Ruinersi”. Prowadzone przez jego środowisko grupy w mediach społecznościowych zrzeszają już ponad 60 tysięcy osób, które dzielą się wiedzą o remontach i wyszukują obiekty wymagające ratunku.

– Reprezentuję głos społeczny ludzi, którzy – niczym inteligencja roju – wymieniają się informacjami i szybko samodzielnie profesjonalizują swoje działania, aby procesy budowlane były prowadzone z poszanowaniem kontekstu historycznego – tłumaczył Borkowski.

Prelegent zwrócił szczególną uwagę na trudności w relacjach między prywatnymi inwestorami a konserwatorami zabytków. Nabywcy kupujący historyczne nieruchomości na przetargach – nierzadko za niską cenę lub symboliczną złotówkę – często błędnie zakładają, że mogą dowolnie dysponować obiektem. Tymczasem urzędy działają w ramach ścisłych ustaw chroniących autentyczność i historyczny kontekst budynków, zwłaszcza wpisanych do rejestru.

– Współpraca z konserwatorem jest nie tylko bardzo ważna, ale również często nie do końca zrozumiana. Najczęstszym błędem jest to, że inwestorzy, zamiast pójść do konserwatora i dopytać, jak cały proces powinien wyglądać jeszcze przed zakupem, zgłaszają się do urzędu dopiero wtedy, gdy jest już za późno i pewne zmiany zostały wprowadzone w projekcie. Wtedy pojawiają się trudności komunikacyjne – wyjaśniał Dariusz Borkowski.

Zdaniem prelegenta właśnie w tym miejscu otwiera się pole dla organizacji pozarządowych, które mogą pełnić funkcję koordynatora dialogu i platformy porozumienia między właścicielami obiektów a instytucjami państwowymi.

Wolontariat jako długofalowy proces

Dr Przemysław Nocuń z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Stowarzyszenia „Wieża Książęca w Siedlęcinie”, przekonywał, że wolontariat nie może być tylko jednorazową akcją. Opierając się na doświadczeniach z Siedlęcina – jedynego miejsca na świecie ze średniowiecznymi malowidłami o legendzie rycerzy Okrągłego Stołu – wskazał na potrzebę tworzenia trwałych sieci współpracy, wzorem francuskiej organizacji Rempart.

– Jesteśmy dość niecierpliwi i chcielibyśmy, aby od razu pojawiły się wielkie pieniądze na szybki remont. Tymczasem praca małymi krokami z jednej strony buduje społeczność odpowiedzialną za zabytek, a z drugiej sprawia, że po latach w przestrzeni pojawia się zaopiekowany, udostępniony turystom obiekt – wyjaśniał dr Nocuń, dodając, że wieloletni wolontariat inspiruje młodych ludzi do studiowania archeologii, architektury czy historii sztuki.

Dziedzictwo codzienności oczami młodego pokolenia

Anna Prendke, znana w sieci jako „Zabytkara”, opowiadała o „dziedzictwie codzienności” – kamienicach, szyldach, klatkach schodowych i zakładach rzemieślniczych mijanych na co dzień. Podkreślała, że aby zainteresować młodzież historią, trzeba mówić do niej przystępnym językiem i zachęcać do uważności podczas zwykłego spaceru.

– Często budzimy się dopiero wtedy, gdy wokół jakiegoś obiektu rozgrywa się dramat i budynek zaczyna się walić. Moją misją jest zauważanie tych miejsc wcześniej, zanim znikną – mówiła Anna Prendke. Swoje przesłanie podsumowała krótko: – Dziedzictwo to my, to nasza wspólna sprawa. Architektura jest piękna, więc upiększajmy sobie ten świat.

Wspólna odpowiedzialność za przyszłość zabytków

Wypowiedzi uczestników konferencji w Zamku Książ prowadzą do jednego wniosku: zabytki nie przetrwają bez zaangażowanych ludzi oraz mądrego dialogu między społecznikami, samorządami, inwestorami i instytucjami konserwatorskimi. Zamiast reagować dopiero w obliczu katastrofy budowlanej czy liczyć na natychmiastowe, wielkie nakłady finansowe, potrzebujemy codziennej uważności, wymiany wiedzy i konsekwentnej pracy małymi krokami. Troska o historyczne otoczenie okazuje się bowiem nie tylko pielęgnowaniem przeszłości, lecz przede wszystkim inwestycją w silne, odporne lokalne wspólnoty.

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu tvwalbrzych.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

0%