Na jednym z internetowych portali aukcyjnych pojawił się przedmiot, który elektryzuje miłośników historii i dziedzictwa Dolnego Śląska. Barokowy taboret, według sprzedawcy należący niegdyś do książęcej rodziny Hochberg von Pless, miał być elementem wyposażenia Zamek Książ. Czy to autentyczny fragment arystokratycznej przeszłości, czy jedynie sprytnie opowiedziana historia? Pytanie pozostaje otwarte.

Taboret z przeszłością czy legenda na sprzedaż?

Oferowany stołek ma pochodzić z XVIII wieku. Bogato rzeźbiona drewniana konstrukcja, białe złocenia, tapicerowane siedzisko i kółka dodające mu lekkości – wszystko wskazuje na mebel z najwyższej półki. Wymiary 60 × 60 cm i wysokość siedziska wynosząca 50 cm dopełniają obrazu luksusowego elementu wyposażenia.

Sprzedawca przekonuje, że jest to oryginalny fragment wystroju dawnego zamku Fürstenstein, rodowej siedziby Hochbergów. Załączone fotografie mają jedynie charakter ilustracyjny, ale przedstawiają arystokrację związaną z Książem, co ma podkreślać historyczny kontekst oferty. Cena? Ponad 30 tysięcy złotych – kwota, która każe zadać pytanie, czy kupujemy zabytek, czy opowieść o nim.

Historia na aukcji, rozsądek w zamku

Do podobnych sensacji przedstawiciele Zamku Książ podchodzą z chłodnym profesjonalizmem. Rynek antykwaryczny co jakiś czas przynosi przedmioty przypisywane zamkowi, jednak ich autentyczność wymaga rzetelnej weryfikacji.

– W przypadku każdego zabytkowego obiektu, którego zakup jest rozważany przez Zamek Książ, musimy mieć stuprocentową pewność co do jego proweniencji i autentyczności. Wszystkich sprzedawców zapraszamy do przedstawiania nam ich oferty indywidualnie – mówi Mateusz Mykytyszyn, rzecznik prasowy Zamku Książ.

Na tym etapie instytucja nie zajmuje oficjalnego stanowiska. Decydujące znaczenie mają certyfikaty, dokumentacja oraz procedury związane z wydatkowaniem środków publicznych. Tym bardziej że w historii zamku zdarzało się, iż Hochbergowie zamawiali repliki mebli, by uzupełnić wyposażenie reprezentacyjnych komnat.

Wielkie powroty do Książa

Sprawa taboretu wpisuje się w szerszy proces odzyskiwania dziedzictwa. W styczniu bieżącego roku do Książa powróciły bezcenne, ponad 300-letnie barokowe gabloty wykonane na zamówienie Konrada Ernesta Maksymiliana von Hochberga. Przez dziesięciolecia znajdowały się w Muzeum Narodowym w Poznaniu, skąd trafiły do Wałbrzycha po zakończonej renowacji.

Ich powrót był nie tylko wydarzeniem historycznym, ale także symbolicznym – kolejnym krokiem w przywracaniu zamkowi splendoru sprzed wieków.

Dziedzictwo wystawione na sprzedaż

Losy wyposażenia Zamku Książ, rozproszonego podczas II wojny światowej i w latach powojennych, wciąż budzą emocje. Każda aukcja związana z Hochbergami przyciąga uwagę kolekcjonerów, muzealników i pasjonatów historii. To przypomnienie, że przeszłość wciąż krąży po świecie – czasem w muzeach, czasem w prywatnych kolekcjach, a czasem na aukcyjnych portalach.

Czy barokowy taboret rzeczywiście pochodzi z Książa i powróci do swojej dawnej siedziby? To zależy od ekspertyz, negocjacji i decyzji instytucji odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa.

Jedno jest pewne: historia bywa bezcenna, ale na aukcjach zawsze ma swoją cenę. I bywa ona zaskakująco konkretna. Ponad 30 tysięcy złotych za taboret z arystokratyczną legendą to kwota, która skłania do refleksji. Zwłaszcza gdy przypomnimy, że na innej aukcji stołek koronacyjny króla Wielkiej Brytanii Jerzego VI z 1937 roku wyceniono na około 37 tysięcy złotych. Król to jednak król – nawet jeśli zamek Westminster i Książ dzieli coś więcej niż tylko geografia.