materiały partnera
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik go nie wykonał. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności — przynajmniej w zakresie oświadczenia poręczyciela. Kluczowa jest zasada odpowiedzialności solidarnej: jeżeli strony nie postanowiły inaczej, poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny. Oznacza to, że wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od dłużnika, od poręczyciela albo od obu jednocześnie, według własnego wyboru — i nie ma obowiązku uprzedniego wyczerpania możliwości dochodzenia należności od dłużnika głównego.
Odpowiedzialność poręczyciela obejmuje nie tylko kwotę kapitału, lecz całość zobowiązania w zakresie wynikającym z umowy — wraz z odsetkami, kosztami i innymi świadczeniami ubocznymi. Jeżeli poręczenie dotyczy długu przyszłego, jego wysokość powinna zostać z góry oznaczona; bezterminowe poręczenie za dług przyszły może zostać odwołane przed powstaniem zobowiązania. Istotne jest również to, że o zakresie odpowiedzialności decyduje treść dokumentu podpisanego przez poręczyciela — dlatego przed złożeniem podpisu warto sprawdzić, czy poręczenie ograniczono kwotowo lub czasowo.
Kancelaria prowadzi sprawy z zakresu prawa cywilnego, w tym spory dotyczące odpowiedzialności poręczycieli wobec banków i innych wierzycieli.
Poręczyciel nie jest wobec wierzyciela bezbronny. Może podnosić wszystkie zarzuty, które przysługują dłużnikowi głównemu — w tym zarzut przedawnienia, zarzut nieistnienia zobowiązania, a także zarzuty dotyczące wadliwości samej umowy kredytu. Ma to znaczenie szczególne przy zobowiązaniach wynikających z umów zawierających niedozwolone postanowienia: jeżeli umowa kredytu jest nieważna, nie istnieje dług, za który poręczono, a odpowiedzialność poręczyciela odpada wraz z zobowiązaniem głównym. Poręczyciel może również podnieść zarzuty własne, wynikające ze stosunku łączącego go z wierzycielem.
Wierzyciel ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić poręczyciela o opóźnieniu dłużnika w spełnieniu świadczenia. Obowiązek ten bywa w praktyce lekceważony, a poręczyciele dowiadują się o zadłużeniu dopiero z wezwania do zapłaty obejmującego kwotę wielokrotnie przewyższającą pierwotne raty, powiększoną o narosłe odsetki. Zaniechanie zawiadomienia może rodzić po stronie wierzyciela odpowiedzialność odszkodowawczą, a w konkretnych okolicznościach stanowić argument w sporze o wysokość świadczenia.
Poręczyciel, który spełnił świadczenie za dłużnika, wstępuje w prawa zaspokojonego wierzyciela do wysokości dokonanej zapłaty. Może zatem dochodzić od dłużnika zwrotu tego, co zapłacił — wraz z odsetkami. W praktyce skuteczność tego roszczenia bywa ograniczona, ponieważ osoba, która nie regulowała własnego zobowiązania, zwykle nie dysponuje majątkiem pozwalającym na zaspokojenie regresu. Nie zmienia to jednak faktu, że roszczenie takie przysługuje i warto je zabezpieczyć, dokumentując dokonane wpłaty.
Poręczenie nie wygasa wskutek rozstania, rozwodu, zerwania kontaktów ani upływu czasu — trwa tak długo, jak zobowiązanie główne. Nie wygasa również wskutek śmierci poręczyciela: obowiązek przechodzi na jego spadkobierców na zasadach ogólnych. Przed złożeniem podpisu warto zatem ustalić dokładną kwotę i okres poręczenia, rozważyć jego ograniczenie kwotowe oraz zachować kopię podpisanego dokumentu. W razie otrzymania wezwania do zapłaty jako poręczyciel nie należy zwlekać z oceną sytuacji prawnej.
Sprawy dotyczące zobowiązań kredytowych prowadzimy również w ramach spraw bankowych. Jeżeli otrzymałeś wezwanie do zapłaty jako poręczyciel, skontaktuj się z kancelarią.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
